کتاب: ظرفیت منظومه حکمی-اجتهادی امام خمینی (ره) در حل مسائل حکمرانی

قافله سالار حرکت عظیم و تاریخیِ انقلاب اسلامی مردم ایران، مرحوم امام خمینی (ره) است. ایشان تلاشِ اجتماعی مجاهدانه و فداکارانه‌ای آغاز کرد و با همراه کردن عموم مردمِ مومن ایران اسلامی این تغییر اساسی را در این گوشه از عالم محقق نمود. اما این حرکت عظیمِ امام خمینی (ره) مبتنی بر نگاهِ عمیقی بود که به جهت حکمی و اجتهادی به دین مبین اسلام داشت. همان‌که همواره با عنوان «اسلام ناب» به آن اشاره می‌نمود. امام خمینی (ره) که هم با سنت عرفان نظری اسلام، هم سنت حکمت متعالیه و هم سنت عمیق فقاهت شیعی آشنا بود و در هر سه ضمن التزام به امهات آن به اجتهادی عمیق دست یافته بود مجموعه ای سنن و معارف را در یک نگاه وحدانی و منظری توحیدی می‌دید و همه این حقایق را به صورت واحدی متصل برآمده از اسلام و واصل کننده «انسانِ حائز فطرت» به مقصد می‌دانست مقصدی که در نگاه او فراتر از تمامی تعینات متصور و فراتر از حجب ظلمانی و نورانی بود. این نگاه عمیق به اسلام همانگونه که اصل نهضت را پیروز کرد برای اولین بار پس از دوران کوتاه حاکمیت رسول الله (ص) و اهل بیت علیهم السلام، به پیروان ایشان اجازه نظام سازی و ایجاد دولت و ساختار داد. نگاه حکمی – اجتهادی امام خمینی (ره) در تحقق این ساختار، برآمدن نهادهای جدید، استحاله ساختارهای دیوانی قدیمی و امتزاج و ایجاد ترکیبی اتحادی با آثار جدید، به نام «جمهوری اسلامی» تحت حقیقت ولایت فقیه نقشی بسیار جدی داشت. از این رو به نظر می‌آید بازخوانی مجدد این اندیشه امام خمینی (ره) و صورت‌بندی متقن آن به صورت یک کل وحدانی و به شکلی که تمام تفاصیل آن به یک وحدت حقیقی و عمق وحدت آن به تفاصیلِ جزیی مورد نیاز در مجموعه حرکت‌های ساختاری و اجتماعی در ایرانِ امروز بیانجامد از ضرورت‌های انکارناشدنی است.